ئاشتبوونەوە خۆی بەسەر هێزەکاندا دەسەپێنێت
*فازڵ میرانی
زیرەک ئەوەیە، کە هەوڵی خۆی دەدات بۆ زاڵبوون بەسەر پێکدادانەکەدا – هەرچیەک بێت – کە ڕوودەدات. بیانووەکەی ئەوەیە، کە ئەو داوای نەکردووە، ئەگەر بەرگری کردبێت یان هێرشی کردبێت یان پێشتر هێرشی کردبێت و دواتر بەربەستی دامەزراندبێت بۆ ڕێگەگرتن لە دوژمنکاری و کردەوە ڕێگەپێدراوەکان. ئێمە بە چەندین پێکداداندا تێپەڕیوین، کە نەماندەویست و سەپێنرابو بەسەرماندا و ناچاریان کردین جەنگ هەڵبژێرین یان بۆ شۆڕش و ڕاپەڕینەکانمان چەکمان هەڵگرت. بابەتێکی دیکە، کە گەورەترە لە شەڕی نێوان دوو هێز ئەمە بێ بەرامبەر و بێ کێشەیە.
ئاشتبوونەوە کاتێک خۆی دەسەپێنێت، کە یان لە بەردەستبوونی ڕازیبوون یان ماندووبوون لە ناکۆکییدا، بۆیە من دەڵێم، زیرەک ئەو کەسەیە، کە قەناعەتی بە خۆی هەیە و بەبێ خاوبوونەوە گەشە دەکات، هێزەکان فرەن و جیاوازی هێزەکان لە تایبەتمەندی ناکۆکییەکەدایە و لە بەرامبەریشدا ناکۆکییەکە پڕە لەو مشتومڕانەی، کە لەگەڵ هۆشیاری قبوڵکردن و قۆناغەکەدا دەگونجێت و هێزەکان دروست دەکەن، کە هەندێکیان لە کۆنترۆڵ دەردەچن و هەلومەرجی ململانێیەکە ئاڵۆزتر و فراوانتر دەبێت، پاڵنەرەکە زیاتر ئاشکرا دەبێت وەک پاڵنەری ململانێیەکە یان ناوەڕۆکی ناکۆکییەکە گۆڕانکاری بەسەردا هاتوە لەو کاتەوەی، کە مرۆڤ خاوەندارێتی موڵکەکەی کرد، دوای ئەوەی بە شێوەیەکی ئۆتۆماتیکی هێرشی کرایە سەری، گەشەی کرد بۆ ئەوەی ئارەزووە نوێیەکانی خۆی بە بارودۆخی کرداری سیاسەتەوە بگرێتەوە پێش ئەوەی وەک زانستێک ئاشنایەتی بە سیاسەت بکات، ئەگەر سوودی لە هەستەکانی کۆمەڵگەیەکی بچووککراوە و ئەو چینە وەرگرتبێت، کە لەژێر بیرکردنەوەی ئایینی یان نەژادیدان، مێژوو و ترس و دڵەڕاوکێ بۆ ئێستا و داهاتوو پێداچوونەوە بە میراتی ناکۆک لە مێژووی مرۆڤ، تاکەکان و گرووپەکاندا، تەنانەت ئەوانەی ڕاستگۆن و دەستکرد نین، ئەوە دەبینێت، کە هەمیشە لەو خاڵە کۆتایی دێت، کە پێشتر ئاماژەم پێکرد، ئەویش ئاشتەواییە (پێداچوونەوە بە هەموو ڕێککەوتنەکانی ئاشتەوایی یان ئاشتی، بە ڕەچاوکردنی جیاوازیی ناوەڕۆکەکانیان) بۆ باوەڕپێکردن یان ماندووبوون یان هەردووکیان و ئەگەر بزانرێت، کە زۆر جار ماندووبوون ئەو شتەیە، کە دەبێتە هۆی گۆڕینی بیروباوەڕێک، چونکە مرۆڤ و هەروەها توانای بیرکردنەوەی بۆ ئەوەیە، کە بە پەلە نەڕوات.
هیچ نهێنییەک نییە لەوەی، کە وڵاتەکەمان لە ململانێیەکی ئاڵۆزدا دەژی کە تازە و بۆ ماوەی دوو دەیەیە لەژێر کۆنترۆڵی بەرژەوەندییە تێکەڵەکاندایە لە ناوخۆ و دەرەوەدا، لەوانەیە ململانێیەکە زیاتر بابەتی بێت، چونکە خاکی ناکۆکییەکە لە ڕووی نەتەوەیی و تایەفەییەوەیە بەپیتە، تەنانەت لەنێوان بەشە نەتەوەیی و ماڵە تایەفەییەکاندا لە لۆژیکی پارچەپارچەبوونێکی دڕندانەدا، جێی سەرسوڕمان نییە.
هیچ ناکۆکییەکی هەمیشیی بەبێ ئامرازە داراییەکان ناکرێت تا ئەو کاتەی دەستاودەستکردن و جووڵەی ئابووری کۆنترۆڵ نەکرێت و هەتا ویستی دەرەکی بەهێزتر بێت و دەرئەنجامی سوود لە ناوەخۆ هەبێت، ئەگەر بە زیرەکی توانرا زوو ئامانجی ئاشتەواییەکە تۆمار بکرێت بەر لەوەی کاتی هاتبێت.
شتەکان بەرەو دوو خاڵ هەنگاو دەنێن، یان ئاشتبوونەوەی هێزە گەورەکان لە دەرەوە و ڕێگەدان بە هێزە ناوخۆییەکان ئەمەیان لە ئاشتی گەلاندا نییە و ئەمە ئەو شتەیە، کە هەمیشە رێگە بۆ هاتنی شۆڕشەکان خۆش دەکات، پاشان بۆ ئاشتەوایی دروست دەکرێت و هەڵسەنگاندنی ئاشتەوایی بەگوێرەی باوەڕ و کەلەپووری کۆمەڵایەتی دەمێنێتەوە، جا ئەوەیان لاوازە.
بە دڵنیاییەوە، ڕۆژێک بژاردەیەک دەبێت، بەڵام هەتا زیاتر خۆی بسەپێنێت، زیاتر دڵنیا دەبێت، کە بەبێ خاڵی لاواز بەدەست نەدەهات، ئەوا مێژوو دەربارەی دەرفەتە لەدەستچووەکان دەنووسێت، کە بەهۆیەوە خوێن و تواناکان لەدەستچوون و ڕێڕەوەکە لە رەوتی خۆیدا گۆڕانکاری بەسەردا هاتوە.
*بەرپرسی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان.
